zapach chloru na basenie zapach chloru na basenie

Dlaczego na basenie czuć chlor?

Intensywny zapach chloru na pływalni to nie znak czystej wody. To trichloramina, która powstaje z chloru i zanieczyszczeń wnoszonych przez kąpiących się. Wyjaśniamy, skąd się bierze i jak ją ograniczyć.

Kiedy wchodzimy na krytą pływalnię i uderza nas intensywny zapach chloru, odruchowo myślimy, że woda jest mocno zachlorowana, a więc bardzo czysta. To jeden z najczęstszych basenowych mitów. Zapach, który czujemy, w ogóle nie pochodzi od czystego chloru. To trichloramina, związek, który powstaje dopiero wtedy, gdy chlor spotyka się z tym, co do wody wnosimy my sami.

Skąd się bierze ten zapach?

Każdy z nas ma na skórze pot, resztki kosmetyków i mocznik. Według niemieckiego Federalnego Urzędu Środowiska na każdym centymetrze kwadratowym skóry jest go około 8 mikrogramów. Podczas pływania z jednej osoby spłukuje się średnio 0,16 g mocznika. Brzmi niewinnie, ale przy tysiącu kąpiących się dziennie do wody trafia już około 160 g. Do tego dochodzi mocz, którego na basenie niestety nie brakuje.

Chlor reaguje z tymi związkami azotu i tworzy chloraminy. Najprostsza z nich, monochloramina, prawie nie pachnie. Im więcej jednak zanieczyszczeń i im dłużej trwa reakcja, tym więcej powstaje di- i trichloraminy. To właśnie one dają charakterystyczny basenowy zapach i podrażniają oczy oraz skórę.

Trichloramina: zapach, który unosi się nad wodą

Trichloramina (NCl₃) słabo rozpuszcza się w wodzie, więc szybko z niej ucieka i unosi się do powietrza. Jest przy tym cięższa od powietrza, dlatego zbiera się tuż nad lustrem wody. Pomiary w niemieckich pływalniach pokazały, że 20 cm nad wodą stężenie jest wyższe niż na wysokości 150 cm, gdzie oddycha ratownik. Najwięcej trichloraminy wdychają więc pływacy, bo to oni mają twarz tuż nad wodą.

Im więcej osób w wodzie, im cieplejsza woda i im bardziej się ona burzy, tym więcej trichloraminy przechodzi do powietrza. Dlatego zapach bywa najsilniejszy przy jacuzzi, zjeżdżalniach i atrakcjach wodnych.

Reklama

W Niemczech stężenie trichloraminy w powietrzu hali nie powinno przekraczać 0,2 mg/m³, a we Francji zalecana wartość graniczna wynosi 0,5 mg/m³. Trichloramina może podrażniać drogi oddechowe, a niemieccy eksperci zwracają uwagę, że szczególnie wrażliwe są niemowlęta z wysokim ryzykiem alergii.

Czy zapach chloru oznacza, że chloru jest za dużo?

Zwykle jest odwrotnie. Intensywny zapach oznacza, że w wodzie jest dużo zanieczyszczeń, z którymi chlor przereagował, a za mało chloru wolnego, czyli tej części, która naprawdę dezynfekuje. Dobrze prowadzona woda basenowa prawie nie pachnie.

Dlaczego w basenie ogrodowym tego nie czujemy?

W basenie odkrytym pomaga słońce. Promieniowanie UV na bieżąco rozkłada chloraminy, dlatego w ogrodzie zapach chloru pojawia się rzadko. W hali basenowej tego naturalnego sprzymierzeńca brakuje, a trichloramina zostaje pod dachem, jeśli nie usunie jej wentylacja.

Co możemy zrobić?

Prysznic przed kąpielą. To najprostszy i najtańszy sposób. Dokładny prysznic usuwa ze skóry prawie cały mocznik, a już minutowy prysznic spłukuje większość azotu, który inaczej trafiłby do wody.

Infografika: bez prysznica jedna osoba wnosi do wody basenu krytego średnio około 80 mg azotu; minutowy prysznic spłukuje większość tego ładunku, najwięcej w pierwszych 15 sekundach
Źródło: baseniarz.pl na podstawie badań TU Delft

Toaleta przed wejściem do wody. Szczególnie u dzieci to naprawdę robi różnicę.

Regularne szokowanie basenu prywatnego. W basenie domowym okresowe chlorowanie szokowe rozkłada nagromadzone chloraminy i przywraca skuteczność chloru. Warunkiem jest prawidłowe pH wody.

Technika na pływalniach. Na obiektach publicznych o jakości wody decyduje świeża woda dolewana do obiegu, UV, ozon, filtracja sorpcyjna i dobra wentylacja z dużym udziałem świeżego powietrza. Piszemy o tym szerzej w tekście Jak obniżyć chlor związany w basenie krytym?.

Pomiar w powietrzu, a nie tylko w wodzie. Woda może mieć poprawne wyniki, a powietrze w hali i tak może być ciężkie. Dlatego coraz więcej obiektów mierzy trichloraminę w sposób ciągły, na przykład systemem DULCOMETER AirGuard, który pozwala reagować, zanim pojawią się skargi.

Następnym razem, gdy na pływalni poczujesz mocny zapach chloru, wiesz już, że to nie znak czystości, tylko sygnał, że woda i powietrze potrzebują uwagi. A prysznic przed wejściem do wody to najprostsza rzecz, którą każdy z nas może zrobić, żeby było lepiej.

Źródła: Umweltbundesamt, Wie das Wasser im Hallenbad sauber bleibt; BGIA/DGUV, Trichloramin in Hallenbädern; M. Keuten i in., TU Delft.

5 1 głos
Article Rating
Subskrybuj
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Najstarsze
Najnowsze Najwięcej głosów
Reklama